وبلاگ
سنگ شکن ضربه ای چیست؟ انواع، نحوه کار، کاربرد و راهنمای انتخاب
سنگ شکن ضربه ای یکی از پرکاربردترین دستگاهها در خطوط تولید شن و ماسه، معادن سنگ آهک و بازیافت نخاله است. این دستگاه سنگ را بهجای فشار، با ضربه خرد میکند و به همین دلیل شن با دانههای مکعبی و نسبت خردایش بالا تولید میکند. در این راهنما توضیح دادهایم سنگ شکن ضربه ای چیست، چگونه کار میکند، چه انواعی دارد، برای چه سنگهایی مناسب است و هنگام خرید به چه نکاتی توجه کنید. این مطالب بر اساس تجربه راکول کراشر در ساخت سنگ شکن ضربهای سری HS نوشته شده است.
سنگ شکن ضربه ای چیست؟
سنگ شکن ضربه ای (Impact Crusher) دستگاهی است که سنگ را با انرژی ضربه خرد میکند. در قلب دستگاه یک روتور سنگین قرار دارد که با سرعت زیاد میچرخد و چکشها یا بلوبارهای روی آن به سنگ ضربه میزنند. سنگ پس از ضربه به صفحههایی به نام سندان (پالانی یا صفحه ضربهگیر) پرتاب میشود و دوباره میشکند. سنگ در امتداد سطوح ضعیف و ترکهای طبیعی خود میشکند و به همین دلیل دانهها شکل مکعبی پیدا میکنند.
در بازار ایران به سنگ شکن ضربهای محور افقی نامهای دیگری مثل سنگ شکن کوبیت و بهرینگر هم گفته میشود و مدلهای آن معمولاً با حروف HS و یک عدد (مثل HS10) شناخته میشوند.
| مشخصه | توضیح |
|---|---|
| نامهای دیگر | سنگ شکن کوبیت، بهرینگر، Impact Crusher، HSI |
| روش خردایش | ضربه چکش و برخورد به سندان |
| مرحله خردایش | بیشتر ثانویه؛ گاهی اولیه در سنگ نرم |
| سنگ مناسب | نرم تا نیمهسخت و کمساینده؛ آهک، دولومیت، شن رودخانهای، نخاله |
| شکل دانه | مکعبی |
| مدلهای راکول کراشر | HS7، HS10، HS14 و HS16 |
سنگ شکن ضربه ای چگونه کار میکند؟
- ورود سنگ: سنگ از شوت ورودی وارد محفظه خردایش میشود.
- ضربه چکش: روتور با سرعت زیاد میچرخد و چکشها به سنگ ضربه میزنند. بیشترین خردایش در همین مرحله انجام میشود.
- برخورد به سندان: سنگ با سرعت به سندانها پرتاب میشود، میشکند و دوباره به مسیر چکشها برمیگردد. برخورد سنگها به یکدیگر هم به خردایش کمک میکند.
- خروج محصول: وقتی دانهها از فاصله بین چکش و سندان کوچکتر شدند، از پایین دستگاه خارج میشوند.
اندازه محصول بیشتر به فاصله سندانها تا روتور بستگی دارد. با نزدیک کردن سندانها محصول ریزتر و با دور کردن آنها درشتتر میشود. سرعت روتور هم روی دانهبندی اثر دارد: سرعت بیشتر، محصول ریزتر و سایش بیشتر.
انواع سنگ شکن ضربه ای
سنگ شکن ضربهای محور افقی (HSI)
رایجترین نوع است. روتور روی یک شفت افقی میچرخد و چکشها بهصورت ثابت روی آن بسته شدهاند. برای خردایش ثانویه سنگ آهک، دولومیت و شن رودخانهای و تولید شن مکعبی به کار میرود. سری HS راکول کراشر از این نوع است.
سنگ شکن ضربهای محور عمودی (VSI)
روتور روی محور عمودی میچرخد و سنگ را با سرعت زیاد به دیواره یا به لایهای از خود سنگ پرتاب میکند. نوع سنگ به سنگ آن را سنگ شکن راک اند راک مینامند که بهترین دستگاه برای تولید ماسه شکسته با دانههای مکعبی است. راکول کراشر VSI-900 و VSI-800 را میسازد.
سنگ شکن چکشی
چکشها بهصورت آویزان و متحرک روی روتور نصب میشوند و زیر روتور معمولاً یک شبکه (گریت) قرار دارد. برای سنگهای نرم مثل آهک، زغالسنگ و گچ و برای ریزکردن به کار میرود.
| ویژگی | ضربهای محور افقی (HS) | راک اند راک (VSI) | چکشی |
|---|---|---|---|
| محور روتور | افقی | عمودی | افقی |
| مرحله | ثانویه | نهایی، تولید ماسه | ریزکردن سنگ نرم |
| محصول اصلی | شن مکعبی | ماسه با دانه مکعبی | مواد ریز |
| سنگ مناسب | نرم تا نیمهسخت | انواع سنگ | نرم |
اجزای اصلی سنگ شکن ضربه ای
| قطعه | وظیفه |
|---|---|
| روتور | قلب دستگاه؛ چکشها روی آن بسته میشوند و با سرعت زیاد میچرخد |
| چکش (بلوبار) | قطعه سایشی که به سنگ ضربه میزند |
| سندان (پالانی) | صفحههای ضربهگیر که سنگ به آنها برخورد میکند؛ فاصله آنها تا روتور اندازه محصول را تعیین میکند |
| بدنه و لاینرها | محفظه خردایش را میسازند و بدنه را در برابر سایش محافظت میکنند |
| شفت و یاتاقانها | روتور را نگه میدارند و به روانکاری منظم نیاز دارند |
| سیستم تنظیم سندان | تنظیم فاصله سندانها با پیچ یا جک |
| الکتروموتور و پولی | انتقال نیرو به روتور از طریق تسمه |
در سنگ شکن ضربهای HS راکول کراشر، شفت اصلی معمولاً از فولاد آلیاژی MO40 ساخته میشود و بدنه با جک هیدرولیک باز میشود تا دسترسی به روتور و تعویض چکشها سریع باشد.
جنس چکش و سندان سنگ شکن ضربه ای
عمر چکش و سندان مهمترین عامل هزینه در سنگ شکن ضربه ای است. جنس قطعات بر اساس سختی و سایندگی سنگ انتخاب میشود:
- فولاد منگنزی: چقرمه و مقاوم در برابر ضربه؛ برای سنگ درشت و ضربه شدید.
- فولاد منگنزی مولیبدندار: مقاومت سایشی بیشتر با حفظ چقرمگی.
- چدن نایهارد (Ni-Hard): سختی و مقاومت سایشی بالا.
- چدن پرکروم: بیشترین مقاومت سایشی؛ برای سنگهای ساینده و سیلیسی، به شرط اینکه سنگ ورودی خیلی درشت نباشد.
سنگ شکن ضربه ای برای چه سنگهایی مناسب است؟
سنگ شکن ضربه ای بهترین بازده را در سنگهای نرم تا نیمهسخت و کمساینده دارد: سنگ آهک، دولومیت، شن و قلوهسنگ رودخانهای، و نخاله بتن و آسفالت. در این سنگها، دستگاه با یک مرحله خردایش، شن مکعبی و یکنواخت تولید میکند.
در سنگهای سخت و پرسیلیس مثل گرانیت، بازالت و کوارتزیت، سایش چکشها و سندانها بالا میرود و هزینه هر تن زیاد میشود. در این حالت معمولاً هیدروکن (سنگ شکن مخروطی) انتخاب اقتصادیتری است و اگر ماسه مکعبی لازم باشد، بعد از آن سنگ شکن راک اند راک قرار میگیرد.
کاربردهای سنگ شکن ضربه ای
- تولید شن و ماسه بتن و آسفالت: دانه مکعبی مقاومت بتن و کیفیت آسفالت را بالا میبرد.
- معادن سنگ آهک و دولومیت: خوراک کارخانههای سیمان، آهک و مصالح ساختمانی.
- شن و ماسه رودخانهای: شکستن قلوهسنگ برای تولید شن شکسته.
- بازیافت نخاله و آسفالت: خرد کردن بتن و آسفالت تراشیدهشده برای استفاده دوباره.
- سنگ آهن و معادن فلزی: در خطوط دانهبندی، بهخصوص با مدلهای بزرگتر مثل HS14.
مشخصات سنگ شکن ضربهای HS راکول کراشر
راکول کراشر سنگ شکن ضربهای محور افقی را در چهار مدل در کارگاه خود در شهر قدس میسازد. ظرفیت را میتوان طبق نیاز مشتری کمتر یا بیشتر ساخت:
| مشخصه | HS7 | HS10 | HS14 | HS16 |
|---|---|---|---|---|
| ظرفیت (تن در ساعت) | ۸۰ تا ۱۰۰ | ۱۳۰ تا ۱۸۰ | ۱۵۰ تا ۲۲۵ | ۲۰۰ تا ۳۰۰ |
| حداکثر ابعاد ورودی (میلیمتر) | ۱۵۰ تا ۲۰۰ | ۲۰۰ تا ۳۰۰ | ۲۵۰ تا ۳۵۰ | ۳۰۰ تا ۳۵۰ |
| ابعاد خروجی (میلیمتر) | ۰ تا ۱۲ | ۰ تا ۱۴ | ۰ تا ۲۰ | ۰ تا ۲۰ |
| توان الکتروموتور (کیلووات) | ۵۵ تا ۷۵ | ۹۰ تا ۱۱۰ | ۱۳۵ | ۱۳۵ تا ۱۶۰ |
| وزن تقریبی (تن) | ۸ تا ۸٫۵ | ۱۴٫۵ تا ۱۵ | ۱۸٫۵ تا ۲۰ | ۲۱ تا ۲۴ |
| کاربرد اصلی | پروژههای کوچک | خطوط متوسط و بزرگ | خطوط بزرگ و سنگ آهن | معادن پرظرفیت |
مدل HS10 پرمصرفترین مدل در ایران است و به دلیل تعادل بین ظرفیت، توان مصرفی و قیمت، انتخاب اول بسیاری از معادن است. جزئیات هر مدل را در صفحه سنگ شکن ضربهای HS ببینید.
مقایسه سنگ شکن ضربه ای با فکی و مخروطی
| ویژگی | سنگ شکن ضربه ای | سنگ شکن فکی | هیدروکن (مخروطی) |
|---|---|---|---|
| روش خردایش | ضربه | فشار | فشار |
| مرحله | ثانویه | اولیه | ثانویه و ثالثیه |
| نسبت خردایش | زیاد | کم تا متوسط | متوسط |
| شکل دانه | مکعبی | پولکیتر | نسبتاً مکعبی |
| سنگ مناسب | نرم تا نیمهسخت | همه نوع | سخت و ساینده |
| هزینه سایش در سنگ سخت | زیاد | کم | کم |
در خط تولید معمولاً سنگ شکن فکی اول قرار میگیرد و سنگ ضربهای یا هیدروکن بعد از آن. برای مقایسه کامل همه دستگاهها، راهنمای انتخاب سنگشکن و مقاله کراشر چیست را ببینید.
مزایا و معایب سنگ شکن ضربه ای
مزایا
- دانههای مکعبی، مناسب برای بتن و آسفالت
- نسبت خردایش بالا؛ گاهی یک مرحله خردایش حذف میشود
- ساختار سادهتر و قیمت اولیه کمتر نسبت به هیدروکن همظرفیت
- تنظیم آسان دانهبندی با فاصله سندانها
- تعویض سریع چکش و سندان
معایب
- سایش زیاد چکش و سندان در سنگهای سخت و پرسیلیس
- تولید ریزدانه بیشتر نسبت به سنگشکنهای فشاری
- حساس به ورود آهن و قطعات فلزی
نگهداری سنگ شکن ضربه ای
- روزانه صدا، لرزش، دمای یاتاقانها و یکنواختی تغذیه را کنترل کنید.
- سایش چکشها را منظم بازدید کنید و در صورت امکان آنها را بچرخانید تا از هر دو لبه استفاده شود.
- با سایش قطعات، فاصله سندانها تا روتور را دوباره تنظیم کنید.
- یاتاقانها را طبق برنامه گریسکاری کنید.
- برای جلوگیری از ورود آهن، روی نوار نقاله ورودی آهنربا نصب کنید.
- همه چکشها را با هم و با وزن یکسان تعویض کنید تا روتور بالانس بماند.
قیمت سنگ شکن ضربه ای به چه عواملی بستگی دارد؟
- مدل و ظرفیت: مدلهای بزرگتر بدنه، روتور و الکتروموتور بزرگتری دارند.
- جنس چکش و سندان: کیفیت قطعات سایشی، هزینه تولید سالهای بعد را تعیین میکند.
- الکتروموتور و تجهیزات جانبی: توان و برند موتور، شاسی و سیستم تنظیم سندان.
- خدمات همراه: نصب، راهاندازی، گارانتی و دسترسی به قطعات یدکی.
راکول کراشر سنگ شکن ضربه ای را مستقیم در کارگاه خود میسازد و چکش و سندان آن همیشه در دسترس است. برای استعلام قیمت، نوع سنگ، ظرفیت موردنیاز، ابعاد سنگ ورودی و دانهبندی موردنظر را با کارشناسان ما در میان بگذارید یا با ۰۹۱۲۱۳۳۳۵۹۴ تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره سنگ شکن ضربه ای
سنگ شکن ضربه ای چیست؟
سنگ شکن ضربه ای دستگاهی است که سنگ را با ضربه خرد میکند، نه با فشار. روتور با سرعت زیاد میچرخد و چکشها (بلوبارها) سنگ را میشکنند و به سندانها پرتاب میکنند. حاصل کار، شن با دانههای مکعبی است.
انواع سنگ شکن ضربه ای کداماند؟
سه نوع اصلی: سنگ شکن ضربهای محور افقی (HSI) مثل سری HS، سنگ شکن ضربهای محور عمودی (VSI) یا راک اند راک برای تولید ماسه، و سنگ شکن چکشی برای سنگهای نرم و ریزکردن.
سنگ شکن ضربه ای برای چه سنگهایی مناسب است؟
برای سنگهای نرم تا نیمهسخت و کمساینده مثل سنگ آهک، دولومیت، شن رودخانهای و نخاله ساختمانی. برای گرانیت، بازالت و سنگهای پرسیلیس، سایش چکشها زیاد است و هیدروکن معمولاً اقتصادیتر است.
فرق سنگ شکن ضربه ای و مخروطی چیست؟
سنگ شکن ضربه ای سنگ را با ضربه خرد میکند و دانه مکعبیتر و نسبت خردایش بیشتری دارد، اما در سنگ سخت سایش بالایی دارد. سنگ شکن مخروطی (هیدروکن) با فشار کار میکند و برای سنگهای سخت و ساینده هزینه سایش کمتری دارد.
دانهبندی خروجی سنگ شکن ضربه ای چطور تنظیم میشود؟
با تغییر فاصله سندانها تا روتور و در برخی دستگاهها با تغییر سرعت روتور. فاصله کمتر محصول ریزتر میدهد. با سایش چکشها و سندانها، این فاصله باید دوباره تنظیم شود.
ظرفیت سنگ شکن ضربه ای راکول کراشر چقدر است؟
سری HS راکول کراشر چهار مدل دارد: HS7 با ۸۰ تا ۱۰۰، HS10 با ۱۳۰ تا ۱۸۰، HS14 با ۱۵۰ تا ۲۲۵ و HS16 با ۲۰۰ تا ۳۰۰ تن در ساعت. ظرفیت را میتوان طبق سفارش مشتری کمتر یا بیشتر ساخت.
سنگ شکن کوبیت همان سنگ شکن ضربه ای است؟
بله. در بازار ایران به سنگ شکن ضربهای محور افقی، کوبیت هم گفته میشود. سری HS راکول کراشر همین دستگاه است.