وبلاگ
کراشر چیست؟ آشنایی با انواع سنگ شکن، نحوه کار و کاربرد
کراشر (Crusher) همان سنگشکن است؛ دستگاهی که سنگهای بزرگ معدن را به قطعات کوچکتر، شن و ماسه تبدیل میکند. «کراشر» از فعل انگلیسی Crush به معنی «خرد کردن» آمده و در بازار ایران هر دو اسم برای یک دستگاه به کار میرود. در این مقاله ساده و کوتاه توضیح میدهیم کراشر چیست، چطور کار میکند، چه انواعی دارد و هر نوع کجا استفاده میشود.
کراشر چیست و چه کاری انجام میدهد؟
سنگی که از معدن استخراج میشود معمولاً خیلی درشتتر از آن است که مستقیم در بتن، آسفالت یا راهسازی مصرف شود. کراشر با وارد کردن فشار، ضربه یا سایش، این سنگ را خرد میکند و به اندازههای قابل استفاده میرساند. خروجی کراشرها مصالحی مثل شن بادامی، نخودی، ماسه و مصالح زیرسازی است.
از کراشر در خطوط تولید شن و ماسه، معادن سنگ آهن، مس و طلا، کارخانههای سیمان و آهک و پروژههای راهسازی و سدسازی استفاده میشود.
کراشر چطور کار میکند؟
همه سنگشکنها با یکی از این سه روش سنگ را خرد میکنند:
- فشار (Compression): سنگ بین دو سطح فشرده و شکسته میشود؛ مثل سنگشکن فکی، ژیراتوری و مخروطی.
- ضربه (Impact): سنگ با سرعت به چکش یا سندان برخورد میکند و میشکند؛ مثل سنگشکن ضربهای.
- سایش و برخورد سنگ به سنگ (Attrition): ذرات سنگ به هم میخورند و گوشههایشان میشکند؛ مثل سنگشکن راک اند راک (VSI).
مراحل خردایش در خط سنگشکن
سنگ معمولاً در یک مرحله به اندازه نهایی نمیرسد. یک خط کامل چند کراشر پشت سر هم دارد:
- خردایش اولیه: سنگ درشت معدن خرد میشود؛ معمولاً با سنگشکن فکی یا ژیراتوری.
- خردایش ثانویه: محصول مرحله اول ریزتر میشود؛ معمولاً با سنگشکن مخروطی (هیدروکن) یا ضربهای.
- خردایش نهایی و تولید ماسه: برای ماسه و دانه مکعبی؛ معمولاً با سنگشکن راک اند راک (VSI).
بین این مراحل، سرند لرزشی محصول را دانهبندی میکند، نوار نقاله مواد را جابهجا میکند و در ابتدای خط، فیدر سنگ را یکنواخت وارد کراشر میکند.
انواع کراشر
۱. سنگشکن فکی (Jaw Crusher)
سنگ بین یک فک ثابت و یک فک متحرک فشرده و خرد میشود. ساده، مقاوم و رایجترین دستگاه خردایش اولیه است. سنگ شکن فکی راکول کراشر را ببینید.
۲. سنگشکن ژیراتوری (Gyratory Crusher)
یک مخروط چرخان داخل یک کاسه ثابت حرکت دورانی دارد و خردایش بهصورت پیوسته انجام میشود. ظرفیت آن نسبت به ابعادش بالاست. راکول کراشر ژیراتوری ۳۶ اینچ (۲۲۰ تا ۲۶۰ تن در ساعت) و ژیراتوری ۴۵ اینچ (تا حدود ۶۰۰ تن در ساعت) میسازد.
۳. سنگشکن مخروطی یا هیدروکن (Cone Crusher)
برای خردایش ثانویه و ریزتر کردن سنگ. در نوع هیدرولیک (هیدروکن)، دهانه خروجی با سیستم هیدرولیک تنظیم میشود. بیشتر بخوانید: هیدروکن چیست، هیدروکن ۳۶ اینچ و هیدروکن ۴۵ اینچ.
۴. سنگشکن ضربهای (Impact Crusher)
روتور پرسرعت با چکشها به سنگ ضربه میزند و آن را به سندانها پرتاب میکند. دانه خروجی مکعبیتر است و برای سنگهای با سختی متوسط مثل آهک مناسب است. سنگ شکن ضربهای HS را ببینید.
۵. سنگشکن راک اند راک یا ماسهساز (VSI)
سنگ با سرعت زیاد از روتور به بستری از سنگ پرتاب میشود و از برخورد سنگ به سنگ، ماسه با دانه مکعبی تولید میشود. تخصص اصلی راکول کراشر ساخت این دستگاه است. راهنمای کامل آن را در سنگ شکن راک اند راک چیست بخوانید.
۶. رول کراشر یا سنگشکن غلتکی (Roll Crusher)
سنگ بین دو غلتک که خلاف هم میچرخند خرد میشود و بیشتر برای مواد نرمتر و خردایش کنترلشده کاربرد دارد. درباره آن در مقاله رول کراشر چیست نوشتهایم.
مقایسه سریع انواع کراشر
| نوع کراشر | روش خردایش | مرحله اصلی | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| فکی | فشار | اولیه | سنگ درشت و سخت معدن |
| ژیراتوری | فشار، پیوسته | اولیه و ثانویه | خطوط پرظرفیت |
| مخروطی (هیدروکن) | فشار، پیوسته | ثانویه و نهایی | سنگ سخت و تولید شن |
| ضربهای | ضربه | اولیه و ثانویه | سنگ متوسط و دانه مکعبی |
| راک اند راک (VSI) | برخورد سنگ به سنگ | نهایی | تولید ماسه با دانه مکعبی |
| رول کراشر | فشار بین دو غلتک | ثانویه و نهایی | مواد نرمتر |
برای اینکه بدانید کدام کراشر برای سنگ و خط شما مناسب است، راهنمای انتخاب سنگشکن را بخوانید.
اصطلاحات مهم کراشر
- ظرفیت: مقدار سنگی که دستگاه در یک ساعت خرد میکند، بر حسب تن در ساعت.
- دهانه ورودی: بزرگترین اندازه سنگی که دستگاه میپذیرد.
- دهانه خروجی یا CSS: کمترین فاصله بین قطعات خردکننده که اندازه محصول را تعیین میکند. نحوه اثر آن را در نمودار دانهبندی هیدروکن ببینید.
- دانهبندی: سهم هر اندازه سنگ در محصول.
- قطعات سایشی: قطعاتی که با سنگ تماس دارند و بهمرور ساییده و تعویض میشوند؛ مثل فک، منتل، کانکیو، چکش و تیپ.
سوالات متداول درباره کراشر
کراشر چیست؟
کراشر یا سنگشکن دستگاهی است که سنگهای بزرگ معدن را با فشار، ضربه یا برخورد سنگ به سنگ خرد میکند و به شن، ماسه و مصالح قابل استفاده تبدیل میکند.
فرق کراشر و سنگ شکن چیست؟
فرقی ندارند. کراشر (Crusher) نام انگلیسی سنگشکن است و هر دو اسم برای یک دستگاه به کار میروند.
انواع کراشر کداماند؟
رایجترین انواع کراشر عبارتاند از سنگشکن فکی، ژیراتوری، مخروطی (هیدروکن)، ضربهای، راک اند راک (VSI) و رول کراشر.
برای تولید ماسه کدام کراشر بهتر است؟
برای تولید ماسه با دانه مکعبی معمولاً از سنگشکن راک اند راک (VSI) در مرحله آخر خط استفاده میشود.
یک خط تولید شن و ماسه به چند کراشر نیاز دارد؟
معمولاً دو یا سه مرحله خردایش لازم است: سنگشکن اولیه مثل فکی، سنگشکن ثانویه مثل هیدروکن یا ضربهای، و در صورت نیاز به ماسه، سنگشکن VSI.
راکول کراشر چه کراشرهایی میسازد؟
راکول کراشر سنگشکن فکی، ژیراتوری ۳۶ و ۴۵ اینچ، هیدروکن ۳۶ و ۴۵ اینچ، سنگشکن ضربهای HS و سنگشکن راک اند راک VSI را همراه با قطعات یدکی در کارگاه خود میسازد.
مشاوره برای انتخاب کراشر
راکول کراشر سنگشکن و تجهیزات کامل خط تولید شن و ماسه را طراحی، ساخت و نصب میکند. برای انتخاب کراشر مناسب، نوع سنگ و ظرفیت موردنیاز خود را با کارشناسان ما در میان بگذارید: ۰۹۱۲۱۳۳۳۵۹۴. فهرست کامل دستگاهها را هم در سنگشکنها ببینید.